Landscapes of Disordered Time brengt meer dan dertig jaar artistiek onderzoek van Anne Marie Maes samen in een monumentale monografie waarin kunst, wetenschap en ecologie elkaar kruisen. Van vroege netwerkperformances en audiovisuele installaties tot levende sculpturen met bijen, bacteriën en algen: het boek ontvouwt een zintuiglijk universum dat de grens tussen menselijk en niet-menselijk hertekent. Met bijdragen van Luc Steels, Els Roelandt, Andrea Wiarda, Febe Lamiroy en Sue Spaid – die ook instaat voor copy-editing en uitgebreide bijschriften – biedt de publicatie een niet-lineaire cartografie van materialen, symbiose en transformatie. Nieuwe in situ fotografie in de daktuin legt de context en materialiteit van de installaties vast, terwijl de vormgeving van Grandhomme/Bennani de dialoog opent tussen research en kunstwerk en tegelijk de onderliggende processen zichtbaar maakt. Uitgegeven door Accattone en internationaal verspreid via Les Presses du Réel en Idea Books, positioneert deze publicatie Maes’ werk binnen de internationale ecofeministische en posthumanistische kunstbewegingen. Boekvoorstellingen in binnen- en buitenland in 2026/2027 verbinden de uitgave met tentoonstellingen en bredere onderzoeksprojecten.
Ter ondersteuning van dit dossier voeg ik een portfolio/pdf toe die een visuele en tekstuele indruk geeft van de geplande publicatie. Bekijk het document bij voorkeur op volledig scherm.
De voorlopige inhoudsopgave toont een niet-gelimiteerde en willekeurig geordende reeks hoofdstukken, waarmee ik benadruk dat het boek zich zal ontvouwen als een niet-lineair verhaal. Het vertrekpunt is de daktuin – de generatieve kern van het project – waar onderzoek en kunstwerken met elkaar verweven zijn en waarnaar het verhaal herhaaldelijk terugkeert.
Dit niet-publieke document heeft enkel tot doel de algemene sfeer van het project te suggereren. De definitieve inhoud en vormgeving van het boek zullen in nauwe samenwerking met de schrijvers, ontwerpers, eindredacteur en uitgever worden ontwikkeld. Alle informatie over deze partners is opgenomen in het subsidiedossier dat bij Kiosk werd ingediend.
Bij de meeste beelden in deze documentatie zijn bewust geen captions toegevoegd, aangezien ze paginavullend worden gepresenteerd. Wie meer toelichting bij de getoonde projecten wenst, kan terecht op mijn website, waar mijn artistiek onderzoek uitgebreid wordt toegelicht.
De pdf is te downloaden via het pijltje in de menubalk.
Schrijvers
Luc Steels schrijft de inleiding: een uitgebreide tekst die de ontwikkeling van Anne Marie Maes’ oeuvre volgt en haar werk situeert binnen de hedendaagse kunstgeschiedenis.
Els Roelandt focust in haar bijdrage op het langlopende project Connected Open Greens. Centraal staat de daktuin als openluchtlaboratorium, dat ze in verband brengt met andere bijzondere “Open Greens” waar Maes tijdens residenties werkte, zoals de Laplandse toendra in Kilpisjärvi, de bossen rond Porto of het unieke zoutmijn-ecosysteem op Menorca.
Febe Lamiroy onderzoekt de samenwerkingen met niet-menselijke actoren: micro-organismen, insecten, planten en algen. Ze belicht hoe in deze interacties het sensoriële een sleutelrol speelt, en hoe wetenschappelijke kennis en “ancestral knowledge” elkaar aanvullen.
Andrea Wiarda neemt het archiefgedeelte voor haar rekening. Zij brengt een selectie uit de Looking Glass-periode – een reeks genetwerkte audiovisuele installaties – en herneemt samenwerkingen met kunstenaars die tussen 1997 en 2004 in de Looking Glass gallery een podium kregen.
Sue Spaid schrijft over Maes’ artistiek onderzoek naar het gedrag van bijenkolonies, en hoe dit leidde tot nieuwe artistieke trajecten zoals The Intelligent Guerrilla Beehive en de pollen-database. Ze verbindt dit met projecten in de publieke ruimte (Elbe Bienen, Soundbeehive) en toont hoe het observeren van bijen Maes’ kijk op de natuur fundamenteel heeft beïnvloed.
Boekdesign
De publicatie wordt een rijk geïllustreerd boek van ca. 304 pagina’s (softcover, kleur, twee papiersoorten). In nauwe samenwerking met de kunstenaar selecteren de ontwerpers materiaal uit het omvangrijke archief en brengen ze een dynamische mix van teksten en iconografie samen in één Engelstalige editie. In de innovatieve vormgeving openen de ontwerpers Grandhomme & Bennani de dialoog tussen research en kunstwerk en maken tegelijk de onderliggende processen zichtbaar. Op basis van hun voorafgaand onderzoek maken de ontwerpers verschillende mock-ups, die dienen als uitgangspunt voor de uiteindelijke vormgeving. Ze volgen het volledige productieproces op: van de keuze en ordening van het materiaal tot de onderhandelingen met de drukker en de controle van zowel digitale als machinale proefdrukken.
Uitgever
De publicatie verschijnt bij Accatone, een onafhankelijke uitgeverij die zich beweegt op het snijvlak van kunst, architectuur en design. Accatone staat bekend om hybride publicaties die experiment en onderzoek een plaats geven binnen het boekmedium. Voor de internationale distributie werkt de uitgever samen met Les Presses du Réel (Europa) en Idea Books (wereldwijd), wat de zichtbaarheid van het project binnen een breed en gespecialiseerd netwerk garandeert.
Eigen financiële inbreng
Ik heb een projectvoorstel ingediend voor een residentie bij het grafisch centrum MASEREEL. Ik zou graag ter plaatse 5 originele werken maken op basis van unieke Sensorial Skins. Deze werken, geframed in blank metalen kunstenaarskaders, zullen verkocht worden als eigen financiële bijdrage tot de kosten van het boekproject.
In mijn onderzoekspraktijk werk ik al jaren met Sensorial Skins: huiden die ontstaan uit de fermentatie van bacteriële cellulose in mijn tuin-laboratorium. Deze huidachtige membranen zijn soepel, flexibel en tegelijk verrassend resistent. Hun oppervlak draagt de sporen van de plaats waar ze gegroeid zijn: fijne rimpels, lijnen, verkleuringen door pigmenten of metalen, en structuren die de interactie met micro-organismen en omgevingsfactoren zichtbaar maken. Elke Skin is zo een unieke registratie van tijd, proces en context.
Tijdens mijn residentie bij Masereel wil ik dit organische materiaal confronteren met grafische technieken. Door de Skins te behandelen als drager of drukoppervlak onderzoek ik hoe hun textuur en vezelstructuur zich verhouden tot pigmenten, inkten en drukvormen. Ik denk daarbij zowel aan technieken als lithografie en zeefdruk, maar ook aan experimentele benaderingen zoals blind-diepdrukken, waarbij de huid niet louter ondergrond is maar actief mee het beeld genereert. De natuurlijke eigenschappen van de cellulose – soepelheid, doorschijnendheid, weerbarstigheid – worden zo uitgangspunt voor grafische verkenningen.
Deze residentie bouwt verder op eerdere ervaringen, zoals mijn werk in het TextielLab Tilburg waar ik monumentale weefwerken ontwikkelde die de Sensorial Skins vertaalden naar textiele structuren. Bij Masereel wil ik de omgekeerde beweging maken: terugkeren naar de oorspronkelijke, gegroeide huiden en hen via grafische bewerking transformeren tot hybride kunstwerken op de grens van sculptuur en print.
Het project sluit bovendien aan bij de voorbereiding van mijn monografische publicatie Landscapes of Disordered Time. Voor de co-financiering van dit boek wil ik een reeks van vijf originele, grafisch bewerkte Sensorial Skins realiseren als unieke werken, en een beperkte editie van twintig exemplaren van de publicatie personaliseren met een originele Skin, bedrukt of bewerkt via grafische technieken. Deze unieke werken en edities zullen niet alleen inhoudelijk het boekproject verdiepen, maar ook bijdragen aan de financiële kant ervan door eigen inbreng.
5 originele kunstwerken uit de serie ‘Sensorial Skins framed’ zullen verkocht worden om het boekproject met eigen inbreng te financieren.
‘Sensorial Skin framed_01’ (25cm W x 30cm H x 5cm D) and ‘Sensorial Skin framed_02’ (20cm W x 25cm H x 5cm D) – beiden in een wit metalen artist frame.
Een editie van 20 gepersonaliseerde en gehandtekende exemplaren van de publicatie zullen ook te koop worden aangeboden. Ook hier zullen Sensorial Skins geïntegreerd worden zodat het boek een uniek kunstwerk wordt.